Wanneer kun je jouw paard het beste laten grazen? Alles wat je moet weten over fructaan in gras

Voor veel paardeneigenaren is het een terugkerende vraag: wanneer is het veilig om mijn paard te laten grazen? Vooral wanneer je een paard hebt dat gevoelig is voor hoefbevangenheid, overgewicht of insulineresistentie, is het fructaangehalte in gras een belangrijke factor.

Er bestaan veel adviezen op internet, maar de werkelijkheid is genuanceerder. In deze blog leggen we uit hoe fructaan ontstaat, wanneer het gehalte het hoogst is én hoe je daar verstandig mee omgaat.

Wat is fructaan?

Fructaan is een reservekoolhydraat dat gras aanmaakt tijdens de fotosynthese. Zie het als de "energievoorraad" van de plant.

Wanneer gras meer suikers produceert dan het kan gebruiken om te groeien, slaat het deze op als fructaan. Dat is gunstig voor de plant, maar kan een risico vormen voor gevoelige paarden.

Een hoge opname van fructaan en andere snel verteerbare suikers kan bijdragen aan een verhoogd risico op hoefbevangenheid bij daarvoor gevoelige paarden.

Wanneer is het fructaangehalte het hoogst?

Er is geen vast tijdstip waarop gras altijd veilig of juist onveilig is. Het fructaangehalte wordt beïnvloed door verschillende factoren:

• ☀️ Zonlicht

• 🌡️ Temperatuur

• 🌱 Groeisnelheid van het gras

• 💧 Droogte

• ❄️ Nachtvorst

• ✂️ Begrazing en maaien

Zonnige dagen

Overdag maakt gras suikers aan door zonlicht. Op een zonnige dag stijgt het fructaangehalte gedurende de dag. Vooral aan het einde van de middag en in de vroege avond kan het gehalte hoog zijn.

Warme nachten

Blijft de temperatuur 's nachts boven ongeveer 8-10°C? Dan gebruikt het gras een groot deel van zijn opgeslagen suikers om te groeien. Daardoor is het fructaangehalte in de vroege ochtend vaak relatief laag.

Koude nachten

Wordt het 's nachts kouder dan ongeveer 5°C of is er nachtvorst geweest? Dan groeit het gras nauwelijks en blijven de suikers opgeslagen. In dat geval kan het fructaangehalte juist óók in de ochtend nog erg hoog zijn.

Dus... wanneer kun je jouw paard het beste laten grazen?

✅ Meestal de veiligste periode

Op warme dagen met milde nachten is vroeg in de ochtend (ongeveer tussen 05.00 en 10.00 uur) vaak het gunstigste moment om gevoelige paarden te laten grazen.

⚠️ Wees extra voorzichtig

Vermijd of beperk grazen wanneer:

• het een zonnige dag is geweest gevolgd door een koude nacht;

• er sprake is van nachtvorst;

• tijdens langdurige droogte;

• het gras kort is afgegraasd of net is gemaaid;

• het laat in de middag of begin van de avond is op zonnige dagen.

Feiten en fabels

❌ Fabel: "Ochtendgras is altijd veilig."

Niet waar. Na een koude nacht kan het fructaangehalte juist nog erg hoog zijn.

❌ Fabel: "Regen spoelt de suikers uit het gras."

Ook niet waar. Regen verlaagt het fructaangehalte niet automatisch. De groeiomstandigheden bepalen hoeveel fructaan aanwezig is.

✅ Feit: Weersomstandigheden zijn belangrijker dan het tijdstip alleen.

De combinatie van zon, temperatuur en groei bepaalt uiteindelijk hoeveel fructaan het gras bevat.

Niet alleen fructaan telt

Steeds meer onderzoekers benadrukken dat het totale gehalte aan niet-structurele koolhydraten (NSC) — waaronder fructaan, glucose, fructose en sucrose — waarschijnlijk belangrijker is dan fructaan alleen.

Daarnaast spelen ook andere factoren een rol, zoals:

• de hoeveelheid gras die een paard eet;

• de conditie van het paard;

• overgewicht;

• insulineresistentie;

• eerdere hoefbevangenheid.

Praktische tips

• Laat gevoelige paarden bij voorkeur grazen na een warme nacht.

• Vermijd grazen na nachtvorst of koude nachten.

• Gebruik eventueel een goed passend graasmasker om de grasopname te beperken.

• Bouw de graastijd rustig op in het voorjaar.

• Houd je paard op een gezond gewicht.

• Twijfel je? Kies liever voor hooi met een laag suikergehalte dan voor onbeperkt weidegras.

Conclusie

Er bestaat geen magisch tijdstip waarop gras altijd veilig is. Vroeg in de ochtend is vaak de beste keuze, maar alleen wanneer de nachten voldoende warm zijn geweest. Na koude nachten of tijdens stressvolle groeiomstandigheden kan het fructaangehalte juist hoog blijven.

Kijk daarom niet alleen naar de klok, maar vooral naar de combinatie van temperatuur, zonlicht en de groei van het gras. Door de weersomstandigheden mee te nemen in je management kun je het risico voor gevoelige paarden aanzienlijk verkleinen.

Onthoud: niet het tijdstip bepaalt de veiligheid van het gras, maar de omstandigheden waarin het gras heeft gegroeid. Dat maakt het verschil tussen een verstandige graasbeurt en een onnodig risico.

Popcorn vanmorgen vroeg voor de hitte op de wei